Page 38 - Demo

Muhamedi n%u00eb nd%u00ebrtimin e xhamis%u00eb s%u00eb Medin%u00ebs. Vizatim i shek. XVI1Lindja e fes%u00eb islameN%u00eb shek. VI, Gadishulli Arabik qe nj%u00eb rajon i dor%u00ebs s%u00eb dyt%u00eb, me pak qytete, i vendosur n%u00eb kufi t%u00eb Perandoris%u00eb Romake dhe m%u00eb von%u00eb Bizantine. Qyteti m%u00eb i madh ishte Meka. Aty ndodhej Guri i Zi (nj%u00eb meteor i vog%u00ebl), i cili konsiderohej i shenjt%u00eb. Banor%u00ebt (beduin%u00ebt) besonin n%u00eb mbi 100 idhuj.Historia e Arabis%u00eb mori nj%u00eb kthes%u00eb vendimtare n%u00eb saje t%u00eb Muhamedit (570%u2013632). Gjat%u00eb udh%u00ebtimeve t%u00eb gjata n%u00eb aktivitetin e tij tregtar, ai u bind se duhej hequr dor%u00eb nga politeizmi. N%u00eb vitin 610, Muhamedi filloi t%u00eb predikonte nj%u00eb zot t%u00eb vet%u00ebm, Allahun. Veten e tij e paraqiti si profet t%u00eb Allahut. Predikimet e tij vinin drejtp%u00ebrdrejt nga Allahu, i cili i foli me an%u00eb t%u00eb engj%u00ebllit Gabriel. Mesazhi themelor q%u00eb mori Muhamedi ishte p%u00ebr t%u00eb bindur t%u00eb gjith%u00eb arab%u00ebt t%u2019i dor%u00ebzoheshin vullnetit t%u00eb Per%u00ebndis%u00eb. P%u00ebrqafuesit e k%u00ebsaj feje u quajt%u00ebn mysliman%u00eb. Feja islame ishte monoteiste. Urdhrat dhe porosit%u00eb q%u00eb i dha Allahu Muhamedit u shkruan n%u00eb librin e shenjt%u00eb, n%u00eb Kur%u2019an. Feja e predikuar nga Muhamedi u prit me armiq%u00ebsi nga grupe bashk%u00ebqytetar%u00ebsh t%u00eb besimit tradicional, aq sa Muhamedi u detyrua ta braktiste Mek%u00ebn dhe u vendos n%u00eb Jatrib (622), q%u00eb m%u00eb von%u00eb do t%u00eb njihet me emrin Medin%u00eb (qytet i Profetit). Ky vit njihet si viti i emigrimit (hixhra).N%u00eb Medin%u00eb, Muhamedi punoi p%u00ebr bashkimin e arab%u00ebve n%u00eb nj%u00eb komunitet t%u00eb ri fetar e politik. N%u00eb pak vite tribut%u00eb beduine dol%u00ebn nga izolimi, duke i dh%u00ebn%u00eb jet%u00ebs politike nj%u00eb shtytje t%u00eb fort%u00eb. M%u00eb 630, Muhamedi u kthye n%u00eb Mek%u00eb me nj%u00eb ushtri t%u00eb fuqishme dhe mori qytetin, luftoi besimin politeist, por mbajti kultin e Gurit t%u00eb Zi, duke e b%u00ebr%u00eb at%u00eb vendin fetar m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm t%u00eb Islamit. Shtrirja e Perandoris%u00eb IslameVazhduesi i vepr%u00ebs s%u00eb Muhamedit do t%u00eb quhej Kalif, i zgjedhur nga shok%u00ebt e tij. Gjat%u00eb kat%u00ebr kalif%u00ebve t%u00eb par%u00eb (632%u2013661), feja islame u p%u00ebrhap me shpejt%u00ebsi Tiparet e qytet%u00ebrimit arab dhe marr%u00ebdh%u00ebniet e tij me at%u00eb evropian2.2Gjat%u00eb shekujve IX%u2013XIII, mysliman%u00ebt krijuan Sht%u00ebpin%u00eb e Dijes (Bait-ul-Hikmat), n%u00eb t%u00eb cil%u00ebn studiues t%u00eb ndrysh%u00ebm, si mysliman%u00eb, ashtu edhe jomysliman%u00eb punuan p%u00ebr p%u00ebrkthimin e dijeve bot%u00ebrore n%u00eb gjuh%u00ebn arabe. Shum%u00eb vepra klasike t%u00eb antikitetit, q%u00eb ndryshe mund t%u00eb kishin humbur, u ruajt%u00ebn n%u00eb arabisht e persisht dhe m%u00eb von%u00eb u p%u00ebrkthyen n%u00eb turqisht, hebraisht dhe latinisht. P.sh., studiuesit arab%u00eb Ibn Ruzhdi dhe Ibn Sina ishin p%u00ebrgjegj%u00ebsit kryesor%u00eb p%u00ebr shp%u00ebtimin e veprave t%u00eb Aristotelit, idet%u00eb e t%u00eb cilit m%u00eb von%u00eb do t%u00eb mbizot%u00ebronin si n%u00eb bot%u00ebn islame, ashtu edhe n%u00eb at%u00eb t%u00eb krishter%u00eb.Grimc%u00eb historike36